Sau buổi sáng hòa mình vào những khu phố đời thường của Venice như Canareggio và Dorsoduro, tôi tiếp tục hành trình du lịch Venice bằng chuyến viếng thăm Palazzo Ducale. Giá vé vào cửa khá chát, 20 EUR, nhưng tôi cũng không quá ngạc nhiên với mức giá này vì Italia nổi tiếng là quốc gia có nhiều công trình…giá chát. Palazzo Ducale xưa kia là trụ sở làm việc của quận chúa vương quốc Venice, tương đương với tòa nhà quốc hội hay phủ tổng thống bây giờ. Công trình này là minh chứng cho một quá khứ hào hùng của thành phố trong suốt gần 1000 năm. Ngay từ khi khai sinh ra thành phố này vào khoảng thế kỷ thứ V sau CN, Venice đã biết cách dùng những chính sách đối ngoại khéo léo, núp dưới ô dù của đế chế Byzantine để tồn tại và nhờ sự che chở của đế chế này để chống lại sự dòm ngó của những thế lực đối lập. Bắt đầu từ thế kỷ thứ IX, chức danh tổng trấn của Venice chính thức được đặt ra và Venice có quốc hội riêng của mình. Bắt đầu từ thời điểm này, Venice đã biết cách phát triển kinh tế đường biển rồi dần dần thoát khỏi cái bóng của đế chế Byzantine để tạo ra một vương quốc độc lập. Vào thời Trung Cổ, toàn bộ quần thể Palazzo Ducale không được hoành tráng cho lắm, chỉ đơn giản là những gian nhà đơn xơ bằng gạch nung để chứa các ban phòng khác nhau. Qua dòng thời gian, khi vương quốc Venice trở lên hùng mạnh hơn, cũng là lúc diện tích chung của toàn vương quốc phát triển rộng hơn và cần đến một tòa dinh thự rộng lớn hơn dành cho bộ máy cai trị. Và thế là từng hạng mục cũ được phá bỏ để được thay thế bằng những hạng mục mới đẹp hơn nhiều..
Từ sảnh chính, một chiếc cầu thang mang tên Scala Giganti dẫn du khách đến các gian phòng chính của quần thể. Trong tiếng Ý, cầu thang này tạm dịch là “cầu thang của những tên khổng lồ”. Có tên như vậy vì hai pho tượng thần án ngữ hai bên. Một bên là thần Mercure (thần thương mại) và một bên là thần Neptune (thần biển). Cải hai vị thần này ảm chỉ sức mạnh kinh tế đường biển như là một phần không thể thiếu trong quá trình tồn tại của Venice. Cũng chính tại cầu thang này mà viên tổng chấn Doge làm lễ tuyên tệ lúc nhậm chức, với sự chứng giám của hai pho tượng thần kể trên. Nhân tiện đây, tôi cũng giải thích một cách khái quát cách thức tổ chức nhà nước của Venice, hơi đặc biệt một chút. Đứng đầu nhà nước là Doge, nắm trong tay rất nhiều quyền bính. Ông này được bầu lên bởi tầng lớp quý tộc của Venice và được ở nguyên vị trí này cho đến khi chết, chứ không phải theo niệm kỳ như những vị tổng thống theo thể chế cộng hòa ngày nay. Đứng dưới ông là một bộ máy chính quyền gồm 10 thành viên, quản lý các lĩnh vực khác nhau của vương quốc.
Khi đã vào bên trong, bạn sẽ lần lượt tham quan các gian phòng dành cho những chức năng khác nhau của vương quốc Venice. Tôi không thể nhớ hết phòng nào dành cho chức năng gì nhưng ấn tượng mà tôi còn giữ được đến bây giờ là bộ sưu tầm đồ sộ những tác phẩm tranh nghệ thuật trang trí trên trần nhà hoặc bề mặt tường. Cho dù bạn không phải là dân yêu thích nghệ thuật, thậm chí là chẳng hiểu mô tê gì về nội dung của những bức tranh. Nhưng tôi tin rằng bạn vẫn sẽ phải mở to mắt ra để chiêm ngưỡng mức độ xa hoa và tinh xảo của những tác phẩm ấy. Nên nhớ rằng Venice là một trong những cai nôi của dòng nghệ thuật Phục Hưng Italia, cùng với Roma và Florence.
Sau khi thăm một loạt các gian phòng khác nhau, hạng mục cuối cùng mà tôi tham quan là cây cầu nổi tiếng Ponte dei Sospiri, tạm dịch là “cây cầu của những lời than thở”. Có cái tên như vậy vì trước đây, đây là đường dẫn những người bị ghép án tù đến nhà lao. Khoảnh khắc đi qua cây cầu này là khoảnh khắc cuối cùng trong đời mà những tên tù nhân này có thể nhìn ra thế giới bên ngoài qua khe cửa của cầu, với cương vị là một công dân bình thường, trước khi chuyển giao sang giai đoạn sống trong tù tội đầy ngục tối.
Tuy quần thể công trình Palazzo Ducale không phải là quá rộng nhưng để có thể xem kỹ những chi tiết bên trong thì bạn cần khoảng 2 tiếng. Như đã nói ở trên, vé vào cửa tham quan công trình này khá là đắt, có lẽ là đắt hơn 10 lần so với một chiếc bánh mỳ sandwich bạn mua ở siêu thị, nhưng nó cho phép bạn có cái nhìn tổng quan về lịch sử của Venice, về quá khứ hào hùng của nó. Ở thành phố Venice này, tôi nghĩ có hai địa danh mà bạn nên ghé qua để hiểu được đặc thù phát triển của Venice. Ngoài Palazzo Ducale, thì còn có khu vực cảng tàu Arsenale,nơi bạn sẽ có một mường tượng cụ thể hơn về lịch sử phát triển công nghiệp đóng tàu của Venice suốt từ thế kỷ XIII đến nay. Sự tồn tại của Venice gắn liền với thương mại đường biển. Để bảo vệ quyền lợi và sự an toàn cho nền kinh tế đường biển của mình, Venice thừa hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng quân đội thủy quân với những chiến hạm được trang bị đầy đủ súng ống để tháp tùng và bảo vệ thuyền thương mại. Chính vì thế, việc quan trọng cần làm là sự chủ động trong việc tự sản xuất tàu bè. Venice đã làm được điều đó với việc cho xây dựng khu đóng tàu Arsenal.
Toàn bộ quần thể Arsenal được xây dựng theo dòng thời gian suốt tư giai đoạn thế kỷ XII-XVI. Những hạng mục được bổ sung tùy thuộc và sự tân tiến của công nghệ đóng tàu. Ví dụ : khi thuốc súng được du nhập vào Châu Âu, người Venice cũng phải tạo ra một xưởng chuyên chế tạo súng thần công và đạn dược để lắp ráp vào tàu. Khi chế độ cộng hòa Venice sụp đổ vào cuối thế kỷ XVIII, đó cũng là lúc quần thể xưởng tàu Arsenal đánh mất vai trò của nó và khá nhiều khu xưởng bị phá hủy.
Ngày nay, đại đa số các khu vực bên trong Arsenal trực thuộc quyền quản lý của hải quân Italia, cấm người ngoài vào. Tuy bị phá hủy nhiều chỗ, lớp tường thành bao bọc bên ngoài vẫn còn, cho thấy sự bảo mật rất chặt chẽ ngăn chặn mọi ý đồ ăn cắp bí quyết sản xuất tàu bè.
Nếu như các bạn xem phim The Tourist do Angelina Jolie và Johny Depp đóng thì sẽ nhận ra cảnh lúc cô nàng này lái ca nô đi qua cổng chính của Arsenal, nơi cảnh sát hình sự đóng quân
Người ta thường nhắc đến ngành công nghiệp sản xuất hàng loạt của Châu Âu vào những thế kỷ XVIII-XIX, cái mà người ta gọi là cuộc cách mạng công nghiệp với sự xuất hiện của máy móc hỗ trợ cho con người. Nhưng nếu xét trên cách thức tổ chức các khâu sản xuất chuyên ngành và quy mô diện tích sản xuất, thì tôi tin rằng Venice là nơi đầu tiên trên thế giới cho phát triển một cách bài bản một ngành sản xuất : công nghệ đóng tàu bè. Trong một khu vực rộng lớn đến 46 hec-ta như Arsenal, để đóng được tàu bè với số lượng lớn trong một thời gian ngắn, cần phải tổ chức các khâu sản xuất phụ tùng. Chính vì thế, khu vực này được phân chia thành các xưởng khác nhau, mỗi xưởng chỉ chuyên sản xuất một thứ như : ván thuyền, cột thuyền, dây thừng, đạn dược, buồm….Gỗ thì không phải lo vì Venice có thể lấy gỗ từ một khu rừng từ đất liền vào. Theo sổ sách để lại, số lượng công nhân được huy động hàng ngày lên đến 2000 người một ngày. Đây thực sự là một con số kỷ lục vào thời kỳ Trung Cổ. Chính nhờ sự chuyên môn hóa về sản xuất, một chiếc thuyền chiến của Venice có thể được lắp ráp hoàn chỉnh chỉ trong một ngày. Nhờ năng suất hoạt động hiệu quả, không quá ngạc nhiên khi thấy rằng Venice có thể sở hữu đến hơn một vạn chiếc thuyền di chuyển trển khắp các cảng thương mại trong khu vực biển Địa Trung Hải.
Ngoài cách tổ chức sản xuất tàu chuyên nghiệp, cách thức tổ chức điều hành một con tàu của Venice cũng rất có tổ chức. Đặc điểm của các con thuyền Venice là có kích thước nhỏ, chỉ chứa được khoảng 200 thủy thủ và không thể chở được quá nhiều hàng hóa. Nhưng Venice lại có một số lượng tàu bè quá dồi dào để có thể tải hết số hàng hóa ấy. Trên bất cứ một con thuyền nào, ngoài sự có mặt của thuyền trưởng và thủy thủ có kinh nghiệm, họ luôn có kèm theo một thông dịch viên, một bác sỹ, một hoa tiêu, một người biết vẽ bản đồ hàng hải và một đội lính rất giỏi về súng ống và đấu kiếm.
Có xưởng sản suất tàu rồi, có phương pháp tổ chức nhân sự cho tàu rồi, giờ thì giới cầm quyền Venice còn thiếu một yếu tố nữa, đó là tổ chức quản lý số lượng tàu như thế nào để có tiền bù đắp lại chi phí đóng tàu. Các bạn hãy nghĩ thử xem, một ông chủ tàu sau khi dùng tàu của vương quốc rồi tự đi kinh doanh và bùng, không quay trở lại và chiếm đoạt toàn bộ số tài sản kiếm được. Đó sẽ là một tổn thất rất lớn cho nền kinh tế của Venice. Chính vì thế, giới cầm quyền Venice đã thiết lập một hệ thống các tuyến thương mại đường biển rất chi tiết và các thương gia chủ tàu không được phép đi lệch ra ngoài những tuyến này. Tùy thuộc vào loại mặt hàng và điểm đến, các con thuyền sẽ phải chấp hành nghiêm chỉnh thời hạn phải quay trở về Venice, số lượng hàng phải có mà số lượng thuế hải quan phải đóng. Các trạm quân sự của Venice nằm rải rác ở nhiều nơi ở Địa Trung Hải nên kể cả khi có tàu bỏ trốn, họ luôn có sẵn một đội quân cảnh sát săn lùng rất hiệu quả con tàu bỏ trốn đó. Để quản lý hiệu quả hơn nữa, chính quyền còn tự đề ra danh sách một số thương vụ làm ăn rất béo bở. Ông chủ tàu nào thấy làm được thì có thể đăng ký tham gia, sẽ được nhà nước hộ tống theo lính bảo vệ. Và khi trở về, cả hai bên sẽ có những thỏa thuận ăn chia tài sản rất hợp lý. Giờ thì các bạn hiểu tại sao Venice giàu có rồi chứ? Đó là bởi vì họ biết cách dung hòa giữa quyền lực quân sự và quản lý nhân dân.
Vì lý do trực thuộc quyền quản lý của hải quân Italia nên đại đa số các khu vực của Arsenal ngày nay không mở cửa cho khách du lịch. Nhưng đó không phải là điều quan trọng, bởi chính quyền địa phương đã cho xây dựng một viện bảo tàng với những hiện vật trưng bày rất sinh động. Bên trong, các bạn có thể chiêm ngưỡng rất nhiều mô hình tàu chiến qua các thời kỳ, từ thời trung cổ đến tận thế chiến thứ II
Tôi kết thúc ngày thứ hai trên đất Venice bằng một cuộc tản bộ xế chiều đón hoàng hôn. Đây có thể được coi là một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất mỗi khi tôi nghĩ về Venice.
Nhìn ra ngoài khơi, những tia nắng thắm đỏ cuối cùng bắt đầu biến mất và thay vào đó là màn đêm. Nhưng ánh mặt trời tự nhiên ấy lặn rồi lại mọc lên. Còn anh mặt trời hào quang của một vương quốc Venice phồn hoa của những thế kỷ XIII-XV đã mãi mãi biến mất. Vẫn những công trình kiến trúc của thời ấy, vẫn tòa tháp chuông Campanile đứng vững hiên ngang trước thời gian. Nhưng Venice giờ đây chỉ còn là một bộ xương khủng long đã hóa thạch nằm trong tủ kính để hàng triệu du khách quốc đế đến ngắm nhìn và tưởng tượng ra nó đã từng sống ra làm sao cách đây vài thế kỷ…
.jpg)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét